Toonaangevend 11/02/2013

Je was veel meer dan enkel maar een grappenmaker

Je was mijn voorbeeld, mijn idool, mijn gemoedsbewaker

Ik heb gelachen dat de tranen in mijn ogen stonden

Ik heb menig maal in jouw versjes troost gevonden

Je was een man vol levenslust en diep geloof

Je was en bent nog steeds, mijn allergrootste filosoof.

Zo schreef ik destijds een kort gedicht als eerbetoon aan Toon Hermans na zijn dood op 22 april 2000.

Toon wordt hedendaags nog altijd levendig herinnerd. Niet enkel in mijn eigen generatie, en ook niet enkel omwille van zijn grappen en fratsen op het podium. Toon had iets heel speciaals dat andere cabaretiers niet hadden en dat tot op heden ook nooit geëvenaard werd. Toon was, al wist hij het misschien zelf niet, een fantastische filosoof. Voor mij waren de filosofische aspecten in zijn sketches, liedjes en versjes toonaangevend voor mijn verdere leven.

Onlangs keek ik naar een discussieprogramma op Canvas met de vrijzinnige intellectueel en filosoof Etienne Vermeersch en Bart De Wever. Het programma werd een dikke twintig minuten te laat gestart wegens het voetbal, vandaar misschien 'Reyers Laat', maar goed, ik zat ondertussen toch wel met ongeduld en een beetje ergernis te wachten. Waar zouden die twee, voor mij toch wel zeer intelligente mensen, over debatteren. De Belgische politiek volg ik wel sporadisch, maar een debat met Etienne Vermeersch zou toch eerder filosofisch of vol scepticisme moeten zitten dacht ik. En niets was minder waar. Het politiek aspect van Bart De Wever duurde maar heel even. Het viel wel op dat Vermeersch volledig achter het standpunt van De Wever stond. Hij werd feitelijk uitgenodigd omwille van de heisa rond het regenboog T-shirt. Het debat begon nogal vlug te veranderen in een soort competitie van Latijnse (filosofische) spreuken, kennis over o.a. Jean Jacques Rousseau (1712-1778) en wijsbegeerte in al zijn aspecten. Of het begrijpbaar voor de kijker was of niet, hen onderbreken had geen zin. Niettemin was het boeiend de onderlinge standpunten (die in feite exact dezelfde waren), over onze alles verslindende consumptiemaatschappij, te mogen aanhoren. Vermeersch, die normaal heel heftig tekeergaat in dergelijke debatten, kon met moeite De Wever in toom houden. Ik zou zelfs durven zeggen, moest dit voor een verkiezingsdebat geweest zijn, zou De Wever misschien wel weer de beste score gehaald hebben... Achteraf bekeken zijn er weinig of geen oplossingen voor een betere wereld door die twee intelligente mensen besproken. Daar had ik eigenlijk op gehoopt. Competitie was hier duidelijk niet op zijn plaats. Mensen stimuleren voor meer begrip, samenwerking en mededogen in onze samenleving haal je niet uit religie of wetenschap, maar uit je hart. Deze 'Toon-aangevende' filosofie had meer aan bod moeten komen in hun discussie. Voor mij blijft Toon dus nog altijd filosoof nummer één.

Lucas Moor